Giá cước vận tải biển có thể đạt đỉnh trong tháng 7, áp lực chuỗi cung ứng tiếp tục kéo dài

Giá cước vận tải biển dự kiến đạt đỉnh trong tháng 7
Thị trường cước tương lai tuyến châu Âu (EC) đang chứng kiến những phiên giao dịch đầy sôi động, đặc biệt là sau khi các hãng tàu lớn công bố thêm các đợt tăng giá cước vào giữa tháng 6. 
Trong số các hợp đồng được giao dịch, hợp đồng EC2607 (đại diện cho kỳ vọng giá cước tháng 7/2026) ghi nhận mức tăng mạnh nhất, khoảng 20% chỉ trong một tuần. Điều này cho thấy thị trường đang đặt cược vào khả năng giá cước sẽ đạt đỉnh trong tháng 7.
Thanh khoản thị trường cũng tăng đáng kể. Tính đến ngày 1/6, khối lượng giao dịch tại thị trường EC Thượng Hải vượt 49.000 hợp đồng, mức cao nhất kể từ đầu tháng 3. Đồng thời, tổng lượng hợp đồng mở (open interest) vượt 50.000 hợp đồng. Những số liệu này cho thấy giới đầu tư vẫn tin rằng các gián đoạn trong chuỗi cung ứng hiện nay sẽ tiếp tục duy trì áp lực tăng giá lên thị trường vận tải container.

Giá cước vận tải biển giao ngay và dự báo thị trường đang nói gì?
Định giá hiện tại trên thị trường tương lai cũng cho thấy khoảng cách đáng kể giữa giá cước giao ngay và kỳ vọng của thị trường trong các tháng tới.
Theo định giá trên thị trường EC Futures, giá cước tuyến Á – Âu trong tháng 7 có thể tiệm cận 6.000 USD/FEU, cao hơn khoảng 91% so với mức giá giao ngay hiện nay.
Trong khi đó, hợp đồng FBX11 trên Sở Giao dịch Singapore đưa ra mức dự báo thận trọng hơn, khoảng 4.400 USD/FEU, cho thấy thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều biến số khó lường.
Mặc dù phần lớn thị trường cho rằng giá cước có thể đạt đỉnh trong tháng 7, các dữ liệu hiện tại vẫn chưa cho thấy dấu hiệu của một đợt giảm sâu ngay sau đó. Các hợp đồng giao tháng 8 vẫn đang được giao dịch với mức thặng dư (premium) khoảng 58% so với giá giao ngay hiện tại. Điều này đồng nghĩa với việc tình trạng khan hiếm chỗ trên tàu (space) có thể sẽ kéo dài vượt ra ngoài giai đoạn cao điểm truyền thống. 

Những hạn chế về năng lực vận tải không còn chỉ xuất phát từ các đợt tắc nghẽn ngắn hạn. Nhiều nhà xuất nhập khẩu và doanh nghiệp sản xuất đang nhận ra rằng, các hợp đồng dài hạn (fixed contract) không còn là "tấm lá chắn" an toàn trước một thị trường đầy biến động.  
Phát sinh hàng loạt các phụ phí: Dù giá cước cơ bản (base rate) được cố định trong hợp đồng năm, các hãng tàu vẫn có quyền áp dụng hàng loạt phụ phí phát sinh như: phụ phí nhiên liệu khẩn cấp (EBS), phụ phí mùa cao điểm (PSS) hay phụ phí rủi ro chiến tranh. Khi chi phí vận hành leo thang, tần suất điều chỉnh các loại phụ phí này cũng dày đặc hơn. Nhiều chủ hàng cho biết tổng chi phí thực tế đã tăng thêm từ 800 đến 1.500 USD/container do các khoản phụ phí phát sinh.
Rủi ro rớt tàu (Cargo rolling): Bên cạnh áp lực chi phí, việc đảm bảo chỗ trên tàu cũng trở nên khó khăn hơn đáng kể. Trong bối cảnh năng lực vận tải eo hẹp, các hãng tàu có xu hướng ưu tiên cho hàng giao ngay có biên lợi nhuận cao hơn so với hàng hợp đồng dài hạn. Hậu quả là nhiều lô hàng dù đã đặt chỗ trước vẫn bị dời sang các chuyến sau. 
Hệ lụy tài chính: Việc các hãng tàu phải thay đổi hải trình, đi vòng qua Mũi Hảo Vọng do căng thẳng tại Trung Đông đã kéo dài thời gian vận chuyển thêm từ 10 đến 20 ngày. Điều này khiến chu kỳ quay vòng hàng tồn kho kéo dài, làm gia tăng nhu cầu vốn lưu động và ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu đang thay đổi chiến lược chuỗi cung ứng như thế nào?
Trước những bất định kéo dài, nhiều chủ hàng đang chuyển từ các biện pháp ứng phó ngắn hạn sang những điều chỉnh mang tính chiến lược và dài hạn hơn đối với chuỗi cung ứng.
Nearshoring và Friendshoring: Nearshoring (đưa sản xuất đến gần thị trường tiêu thụ) và Friendshoring (mở rộng sản xuất sang các quốc gia có quan hệ thương mại ổn định) đang trở thành xu hướng rõ nét hơn trong chiến lược chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều tập đoàn đa quốc gia đang đẩy nhanh việc dịch chuyển sản xuất về gần thị trường tiêu thụ hơn. Các nhà nhập khẩu Bắc Mỹ tiếp tục mở rộng nguồn cung từ Mexico, trong khi khối doanh nghiệp châu Âu tăng cường thu mua từ Đông Âu và các trung tâm sản xuất mới nổi tại Đông Nam Á. 
Chuyển đổi mô hình logistics: Mô hình vận tải kết hợp đường biển – đường hàng không (sea-air) đang nhận được nhiều sự quan tâm hơn như một giải pháp thay thế cho các tuyến vận tải biển chịu áp lực lớn. Theo mô hình này, hàng hóa được vận chuyển bằng đường biển tới các trung tâm trung chuyển ổn định trước khi tiếp tục hành trình bằng đường hàng không. Tương tự, tuyến đường sắt Á - Âu (China-Europe Railway Express) cũng chứng kiến lượng cầu tăng trở lại nhờ lợi thế về độ ổn định của lịch trình so với đường biển. 
Đòi hỏi tính minh bạch: Các chủ hàng lớn, đặc biệt là các tập đoàn bán lẻ, đang yêu cầu hãng tàu minh bạch hơn trong cơ chế tính toán phụ phí nhiên liệu và các khoản phụ thu khẩn cấp khác.

Triển vọng thị trường
Tình trạng tắc nghẽn kéo dài, hành trình vận chuyển dài hơn, chi phí nhiên liệu ở mức cao, mất cân đối thiết bị và những thay đổi trong chiến lược định giá của các hãng tàu tiếp tục làm hạn chế năng lực vận tải thực tế trên phạm vi toàn cầu.
Mặc dù giá cước có thể đạt đỉnh trong tháng 7, mặt bằng giá được dự báo sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong tháng 8 và có thể kéo dài sang quý III. Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc chủ động kế hoạch vận chuyển, quản trị rủi ro logistics và tăng cường khả năng kết nối chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt trong giai đoạn tới.
Trong giai đoạn giá cước vận tải biển và năng lực vận tải còn nhiều biến động, doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chủ động xây dựng kế hoạch logistics dài hạn và tăng cường khả năng kết nối chuỗi cung ứng. Với hệ sinh thái cảng biển và logistics tích hợp hàng đầu Việt Nam, Tân Cảng Sài Gòn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tối ưu vận chuyển, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và đảm bảo dòng hàng thông suốt.